บทที่ 2
	แนวคิดทฤษฎีและผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
	
ในการวิจัยเรื่องปัญหาการจัดทำบัญชีสิ่งแวดล้อมของสถานประกอบการภาคอุตสาหกรรม ในจังหวัดลำปาง ผู้ทำวิจัยได้ศึกษา จากแนวคิด ทฤษฎีและผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง มาสรุปเป็นแนว ทางในการศึกษา ดังนี้
2.1 แนวคิดเกี่ยวกับบัญชีสิ่งแวดล้อมแผนกการพัฒนาอย่างยั่งยืนแห่งองค์การสหประชาชาติ (UN Division of Sustainable Development: UN DSD ) และ สมาพันธ์นักการบัญชีนานาชาติ ( IFAC)
2.2  แนวคิดเกี่ยวกับบัญชีสิ่งแวดล้อมของบริษัทบางจากปีโตเลียม จำกัด (มหาชน)
2.3  ผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง

2.1   แนวคิดเกี่ยวกับบัญชีสิ่งแวดล้อมแผนกการพัฒนาอย่างยั่งยืนแห่งองค์การสหประชาชาติ (UN Division of Sustainable Development: UN DSD ) และ สมาพันธ์นักการบัญชีนานาชาติ ( IFAC)
	Savage Diborah E.and others, (2001) อ้างในนภาพร ณ เชียงใหม่ (2555:1) ได้ให้ความหมายและอธิบายการบัญชีจัดการสิ่งแวดล้อม (Environmental Management Accounting : EMA) คือ การรวบรวม (Collection)   การประมาณ (Estimation) การวิเคราะห์ (Analysis)  การรายงานภายใน (Internal Reporting)  ซึ่งข้อมูลการบัญชีจัดการสิ่งแวดล้อมแบ่งเป็น  2 ประเภท  ข้อมูลประเภทที่หนึ่งในการทำ EMA คือ ข้อมูลทางกายภาพ (Physical flow Environmental Management Accounting: PEMA)  และข้อมูลประเภทที่ 2 คือ ข้อมูลทางการเงิน (Monetary Environmental Management Accounting: MEMA) ซึ่งแผนการพัฒนาอย่างยั่งยืนแห่งองค์การสหประชาชาติ  UN DSD และสมาพันธ์นักการบัญชีนานาชาติ (International Federation Accountant) IFAC ได้กำหนดประเภทของผลกระทบสิ่งแวดล้อมเป็น 8 ประเภท คือ อากาศและชั้นบรรยากาศ (Air & Climate)  น้ำเสีย  (Waste Water)   ของเสีย (Waste) ดินและน้ำใต้ดิน  (Soil, Groundwater) เสียง (Noise and Vibration)  ความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตภูมิทัศน์ (Biodiversity and Landscape) รังสี (Radiation)  และอื่น ๆ (Other) ข้อมูลการบัญชีจัดการสิ่งแวดล้อมแบ่งเป็น  2 ประเภท คือ  
     ข้อมูลประเภทที่ 1 ข้อมูลทางกายภาพ  (Physical flow Environmental Management Accounting: PEMA) เป็นบัญชีการเดินทางของวัตถุดิบและพลังงาน  ซึ่งนับว่าเป็นเครื่องมือที่ใช้งานได้ง่ายที่สุด  เนื่องจากการจัดทำบัญชีส่วนนี้เพียงทราบว่าในกระบวนการดำเนินกิจการหรือการผลิตนั้น มีอะไรที่ "เข้าไป" (Input) ในกระบวนการผลิต และมีอะไร "ออกมา" (Output) จากกระบวนการผลิตโดยมีขั้นตอนการจัดทำบัญชีการเดินทางของวัตถุดิบและพลังงาน 5 ขั้นตอน ประกอบด้วย การบ่งชี้ การรวบรวม การจัดกลุ่ม การวิเคราะห์ และการสื่อสาร ทั้งนี้ในขั้นตอนการบ่งชี้คือ การระบุหน่วยของวัตถุดิบที่ชัดเจนและแปลงค่าให้อยู่ในหน่วยเดียวกันให้ถูกต้องครบถ้วนก่อนการนำไปวิเคราะห์ ซึ่งในขั้นตอนเหล่านี้อย่างน้อยจะทำให้ทราบได้ว่า เกิดการรั่วไหลจากการผลิตไปเท่าไร และจะหาวิธีป้องกันได้อย่างไรด้วย จากตัวอย่างการวิเคราะห์การใช้สารเคมีในกระบวนการผลิตโดยการจัดการลดต้นทุนให้ลดการใช้สารเคมี  ซึ่งเมื่อเข้าไปสำรวจการใช้พบว่าพนักงานได้นำเอาด่างใส่เข้าไปในการปรับเสถียร แทนที่จะใส่ระดับ 5.5 ตามมาตรฐาน แต่ได้ใส่เข้าไปถึงระดับ 9 ซึ่งถือว่ามากเกินจำเป็น จึงควรให้พนักงานเห็นตัวเลขและปรับการใช้สารเคมีลง จะทำให้ต้นทุนลดลงจากที่เคยใช้จ่าย 2 แสนบาท ลดลงเหลือเพียง 8 หมื่นบาท 
                 	ข้อมูลประเภทที่ 2  ข้อมูลทางการเงิน (Monetary Environmental Management Accounting: MEMA) จะเป็นการปฏิบัติตามวิธีบัญชีต้นทุนรวม (Full Cost Accounting: FCA) และจะบันทึกค่าใช้จ่ายทั้งทางตรงและทางอ้อมที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบสิ่งแวดล้อม โดยจัดการรวบรวม จัดหมวดหมู่แยกประเภทข้อมูลและรายงานต้นทุนเป็น 5 กลุ่ม ประกอบด้วย
	ต้นทุนกลุ่มที่ 1    ต้นทุนวัตถุดิบที่ทำให้เกิดเป็นผลิตภัณฑ์ (Materials Costs of Product Outputs) ได้แก่ วัตถุดิบ วัสดุหีบห่อ และน้ำที่ใช้ในการผลิต   
	ต้นทุนกลุ่มที่ 2  ต้นทุนวัตถุดิบที่ไม่ทำให้เกิดผลิตภัณฑ์ (Materials Costs of Non-Product Outputs) ซึ่งไม่เปลี่ยนเป็นองค์ประกอบของผลิตภัณฑ์ เช่น น้ำทิ้ง ตะกอนจากถังน้ำมัน กำมะถันที่ไม่ได้คุณภาพ วัสดุดำเนินงาน พลังงาน ต้นทุนกระบวนการผลิตต่อเนื่อง
	ต้นทุนกลุ่มที่ 3 ต้นทุนในการควบคุมของเสียและมลพิษ (Waste and Emission Control Costs) เป็นค่าใช้จ่ายในการควบคุมของเสีย เช่น ค่ากำจัดของเสีย ค่าบำรุงรักษาอุปกรณ์ด้านสิ่งแวดล้อม ค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร ค่าธรรมเนียม ภาษีและค่าขออนุญาต การประกันภัย ค่าวิศวกรรมสิ่งแวดล้อมและและค่าตอบแทน ค่าพนักงานภายใน ค่าบริการภายนอก
	ต้นทุนกลุ่มที่ 4 ต้นทุนป้องกันและจัดการสิ่งแวดล้อมอื่นๆ (Preventive and other  Environment Management Costs) เช่น ค่าบริการจากภายนอก และค่าใช้จ่ายในการดำเนินการระบบจัดการอย่าง ISO 14000  ค่าใช้จ่ายอื่นๆ
	ต้นทุนกลุ่มที่ 5  ประโยชน์ของผลผลิตพลอยได้และนำของเสียมาใช้ใหม่ (Benefit from  by-product and waste recycling )
แผนกการพัฒนาอย่างยั่งยืนแห่งองค์การสหประชาชาติ	(UN Division of Sustainable Development: UN DSD ) และ สมาพันธ์นักการบัญชีนานาชาติ ( IFAC) ได้กล่าวถึงความแตกต่างของการบัญชีการเงิน (Financial Accounting: FA) การบัญชีการจัดการสิ่งแวดล้อม (EMA) และ การบัญชีบริหารแบบดั้งเดิม (Conventional Management Accounting: MA) ไว้ดังนี้ EMA เหมือนกับการบัญชีบริหาร แต่มีสิ่งแตกต่างที่เน้นต้นทุนสิ่งแวดล้อม  มีประโยชน์เพื่อในการตัดสินใจ และทำกิจกรรมตามองค์ประกอบสิ่งแวดล้อมที่มีนัยสำคัญ โดยเรียงลำดับความสำคัญดังนี้คือกิจกรรมการพัฒนาที่ยั่งยืน (sustainable development) ด้านสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจ (environment and economics) และเป็นความสัมพันธ์กับการตัดสินใจภายในกิจการ (as the relate to an organization’s internal decision-making)  ส่วนการบัญชีบริหารแบบเดิม (conventional management accounting) หมายถึง การจัดประเภท (Identification) การรวบรวม (collection)  การประมาณการ (estimation) การวิเคราะห์ (analysis) การรายงานภายในองค์กร (internal reporting)  คือต้นทุนที่ประหยัดได้รายได้และกำไรเพื่อการตัดสินใจ ส่วนการบัญชีการเงิน เป็นการรวบรวม (collection)  และ การรายงานข้อมูลทางการเงิน (Reporting of monetary information) อันได้แก่ รายจ่าย  รายได้ สินทรัพย์ หนี้สินเพื่อผู้มีส่วนได้เสียภายนอก  เช่น หน่วยงานรัฐบาล ธนาคาร ผู้ถือหุ้น และนักลงทุน ซึ่งการบัญชีการเงินต้องปฏิบัติตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไป กฎหมายและข้อบังคับของหน่วยงานราชการ ที่กำหนด  สำหรับการบัญชีบริหารไม่มีกฎข้อบังคับของกฎหมาย สามารถปฏิบัติได้ตามความต้องการขององค์กรและปฏิบัติตามแนวทางของคณะกรรมการสมาคมการบัญชีบริหาร ซึ่งกำหนดเป็นเกณฑ์อย่างกว้างๆว่าเป็นข้อมูลที่จัดประเภท นำเสนอ และตีความข้อมูลเกี่ยวข้องกับการกำหนดกลยุทธ์ การวางแผน การควบคุม และการตัดสินใจ การใช้ทรัพยากร เปิดเผยข้อมูลแก่ผู้ถือหุ้น และแก่ผู้มีส่วนได้เสียภายนอกกิจการ เปิดเผยข้อมูลแก่พนักงาน ป้องกันไม่ให้สินทรัพย์เสียหายจากการบริหารทุกรูป แบบเพื่อประโยชน์ในการบริหารซึ่งขอบเขตการใช้อาจกว้างขวางออกไป ข้อมูลบัญชีบริหารไม่ใช้เพื่อการจัดการและการตัดสินใจภายในกิจการอย่างเดียว แต่อาจจะเพื่อการเปิดเผยข้อมูลและการรายงานภายนอกทั้งหน่วยงานรัฐบาลและเอกชน ( คณะกรรมการนักบัญชีระหว่างประเทศ, 2555 : ออนไลน์ )	

2.2  แนวคิดเกี่ยวกับบัญชีสิ่งแวดล้อมของบริษัทบางจากปีโตเลียม จำกัด (มหาชน)
	( วัฒนา โอภานนท์อมตะ, จงโปรด คชภูมิ และ จิรประภา ประสพศร  บรรยายในหัวข้อแนวทางการประเมินผลและจัดทำรายงาน CSR" ภายใต้โครงการ “CSR Academy” การอบรมเชิงปฏิบัติการด้านความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร (CSR))
ในปัจจุบัน EMA อาจเป็นเรื่องใหม่สำหรับประเทศไทยและอาจมีความสับสนระหว่างการ
ทำบัญชีกับสิ่งแวดล้อม แต่ในต่างประเทศมีการพูดถึงกันมาก ขณะเดียวกันเมื่อพูดถึงประเด็นสิ่งแวดล้อม ก็อาจมีคนคิดว่าเป็นเรื่องทางเทคนิคหรือวิศวกรรม ซึ่งมีผลให้ผู้บริหารในหลายองค์กรไม่ได้ให้ความสนใจและไม่ให้การสนับสนุนการทำงานของคนที่ดูแลเรื่องสิ่งแวดล้อมอย่างดีพอ และทำให้งานของคนเหล่านี้ไม่ได้รับการผลักดันในทางปฏิบัติ หรือเห็นว่าการทำให้สิ่งแวดล้อมดีขึ้นนั้น จะทำให้เกิดค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นในองค์กร แต่หากพิจารณาอย่างลึกซึ้งย่อม จะเห็นว่า ในการดำเนินกิจการที่มีผล กระทบต่อสิ่งแวดล้อมนั้น มี “ต้นทุนแฝง” อยู่แล้ว ดังนั้นการมองเรื่องสิ่งแวดล้อม จะทำให้มองย้อนกลับไปที่ต้นทุนได้ 
พื้นฐานความเข้าใจในความคิดรวบยอดของการจัดทำบัญชีการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม หรือ EMA ว่า บัญชีการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมเป็นเครื่องมือหนึ่งที่เชื่อมโยงข้อมูลจากการทำงานของฝ่ายที่เกี่ยวกับ “เงิน” เช่น นักบัญชี ฝ่ายการเงิน กับฝ่ายผลิต เช่น วิศวกร ผู้จัดการด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อใช้ในการเก็บข้อมูลจัดทำเป็นรายงานให้ผู้บริหารได้ใช้ในการตัดสินใจ เพื่อการบรรลุเป้าหมายขององค์กรทั้งนี้ EMA มีพื้นฐานมาจากการทำบัญชีเพื่อการบริหาร/จัดการ หรือที่เรียกว่า Management Accounting ซึ่งใช้เป็นส่วนหนึ่งในการจัดการข้อมูลที่เป็นทั้งเรื่องเงินและไม่ใช่เงินภายในองค์กร เพื่อให้ผู้บริหารใช้ประกอบการตัดสินใจ ขณะเดียวกันก็เป็นข้อมูลสำหรับภายนอก เช่น นักลงทุนด้วย อย่างไรก็ตามการทำบัญชีเพื่อการบริหาร/จัดการนี้ใช้งานได้ตั้งแต่แผนกเล็กๆ ในโรงงาน ไปจนถึงข้ามสายการผลิต หรือทั้งกระบวนการห่วงโซ่การผลิต และระดับบริหารที่สูงขึ้น  แต่มีข้อแตกต่างของลักษณะข้อมูลที่นำไปใช้ตรงที่ในระดับการผลิต ข้อมูลที่ต้องการจะมาจากการปฏิบัติการ แต่พอขึ้นถึงระดับบริหารที่สูงขึ้นลักษณะข้อมูลที่ต้องการจึงเป็นข้อมูลเชิงกลยุทธ์  อย่างไรก็ตามการจัดทำบัญชีเพื่อการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมยังมีนิยามที่มุ่งที่เป้าหมาย เช่น นิยามของสมาพันธ์นักการบัญชีนานาชาติ หรือ IFAC ซึ่งระบุว่า หมายถึง การบริหารผลการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมและด้านเศรษฐศาสตร์ โดยการพัฒนาและจัดทำระบบบัญชีที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม ขณะเดียวกันก็มีนิยามที่มุ่งที่การปฏิบัติหรือภาระที่ต้องทำ ตามนิยามของแผนกการพัฒนาอย่างยั่งยืนแห่งองค์การสหประชาชาติ หรือ UN DSD ซึ่งระบุว่า คือการบ่งชี้ รวบรวม วิเคราะห์และนำข้อมูล 2 ประเภท ซึ่งได้แก่ข้อมูลด้านกายภาพ และข้อมูลทางการเงิน มาใช้เพื่อช่วยในการตัดสินใจภายในองค์กร ทั้งนี้การจะเข้าใจการทำบัญชีการจัดการสิ่งแวดล้อม ผู้จัดทำจึงต้องมองให้ออกว่า อะไรคือ “ค่าใช้จ่ายด้านสิ่งแวดล้อม” นั่นแสดงว่า ค่าจำกัดขยะ ค่าเทคโนโลยีเพื่อปกป้องสิ่งแวดล้อมนั้นเป็นเพียงส่วนหนึ่งของค่าใช้จ่ายด้านสิ่งแวดล้อม หรือที่เรียกว่า “ต้นทุนที่มองเห็น” แต่ใต้ก้อนน้ำแข็งยังมี “ต้นทุนแฝง” อีกมากมาย ที่จะเป็นค่าใช้จ่ายด้านสิ่งแวดล้อมที่เกิดกับธุรกิจโดยตรงหรือเกิดขึ้นโดยอ้อมกับสภาพแวดล้อมและสังคมด้วย
การรั่วไหล การไม่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อมในระดับกระบวนการผลิต หรือ กระบวนการดำเนินธุรกิจนั้น นอกจากไม่ได้สร้างคุณค่าให้กับธุรกิจแล้ว ยังมีต้นทุนต่อธุรกิจและต้นทุนต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมแฝงอยู่ด้วย โดยเฉพาะกระบวนการทำธุรกิจในยุคที่ทั่วโลกต่างพูดถึง การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลดการปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ ผลิตภัณฑ์สีเขียว ธุรกิจสีเขียว และการ แสดงความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมของภาคธุรกิจ หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่า “CSR” การได้รู้จักกับเครื่องมือที่เรียกว่า “บัญชีการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม” หรือ “EMA” อาจเป็นส่วนหนึ่งที่จะทำให้ธุรกิจใหญ่น้อยทั้งหลายได้เข้าใจความแตกต่าง  และมูลค่าของต้นทุนที่มองเห็นกับต้นทุนแฝงที่เกิดขึ้น ได้ชัดเจนขึ้น เพื่อให้เกิดความตระหนักและความเข้าใจในเรื่องการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญและจะมีประโยชน์มากสำหรับการดำเนินธุรกิจในศตวรรษที่ 21 จึงจะเห็นได้ว่าบัญชีสิ่งแวดล้อม     (Environmental Management Accounting : EMA) บัญชีสิ่งแวดล้อมเป็นเครื่องมือหนึ่งที่สำคัญ โดยถือเป็นรูปแบบบัญชีแนวคิดใหม่ที่เป็นการบูรณาการความรู้ในด้านการบัญชีการเงิน การบริหารธุรกิจ และการบริหารสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติเข้าด้วยกัน ในทางวิชาการให้ความ หมายไว้ว่า เป็นการรวบรวมวิเคราะห์และนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมทั้งที่เป็นตัวเงินและไม่เป็นตัวเงิน เช่น ต้นทุนที่จ่ายเกี่ยวกับโครงการจัด การสิ่งแวดล้อมพลังงานที่กิจ การใช้และมีผลกระทบต่อระบบนิเวศ ฯลฯ เป็นการนำสิ่งที่จับต้องไม่ได้ให้ปรากฏและสามารถนำมา ใช้ในการสื่อสารภายในองค์กรไม่ว่าจะเป็นการสร้างความเข้าใจของผู้บริหารและฝ่ายต่างๆในองค์กร รวมไปถึงการนำไปสื่อสารสู่ภายนอกผ่านรายงานเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (sustainability report)
บริษัท บางจากปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) ได้นำบัญชีสิ่งแวดล้อมมาประสานกับกลยุทธ์ในการบริหารธุรกิจ ปริมาณค่าใช้จ่ายจากสารเคมีส่วนเกินที่สูญเสียไปในกระบวนการผลิตของลดลงจาก 248,000 บาทในปี 2548 เหลือเพียง 33,000 บาทในปี 2550 เป็นตัวอย่างหนึ่งของประสิทธิผลที่เป็นประโยชน์ที่เห็นได้ชัดจากการนำบัญชีสิ่งแวดล้อมเข้ามาใช้ในบริษัท เพราะเมื่อเห็นจำนวนตัวเลขค่าใช้จ่าย ผู้บริหารจะเห็นว่าค่าใช้จ่ายที่เป็นต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมตรงไหนที่มากเกินไปจะสามารถทำให้ลดลงได้อย่างไร ซึ่งนำมาสู่การปรับปรุงประสิทธิภาพในการทำงาน และนี่เป็นสิ่งที่บริษัทบางจากปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) พยายามพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง เช่นเดียวกับหลายองค์กรในต่างประเทศ อาทิ พรอคเตอร์แอนด์ แกมเบิล ที่ใช้กระบวนการที่เรียกว่า design manufacturing waste out เพื่อลดและกำจัดของเสียจากกระบวนการผลิต ภายใน 6 ปี สามารถประหยัดต้นทุนได้ถึง 300 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือ เอสซี จอห์นสัน ผู้ผลิตสินค้าที่เป็นที่รู้จักอย่างน้ำยาทำความสะอาดกระจก วินเด็กซ์ สินค้าดูดกลิ่นอับอย่างเกลดก็สามารถนำกลยุทธ์การจัดการสิ่งแวดล้อมมาผสานในธุรกิจ ทำให้สามารถกำจัดของเสียลดลงมากกว่า 400 ล้านปอนด์ เหตุผลที่ทำให้สามารถเห็นรอยรั่ว ซึ่งนำไปสู่การปรับกระบวนการผลิตที่นำมาสู่การลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและการลดต้นทุนนั้น เพราะกระบวนการใน การรวบรวมข้อมูลต่างๆที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการด้านสิ่งแวดล้อมซึ่งเป็นข้อมูลตัวเลขที่ในระบบบัญชีปกตินั้นไม่ได้แยกออกมาให้เห็นชัดเจน 
ด้านต้นทุนสิ่งแวดล้อม ในการบันทึกต้นทุนสิ่งแวดล้อมลงในบัญชีสิ่งแวดล้อม ต้องบันทึกตามระบบต้นทุนรวม คือบันทึกค่าใช้จ่ายทั้งทางตรงและทางอ้อมที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบสิ่งแวดล้อม ได้แก่ ต้นทุนวัสดุที่เกิดเป็นผลิตภัณฑ์ ต้นทุนวัสดุที่ไม่ทำให้เกิดผลิตภัณฑ์ เช่น พลังงาน น้ำ ซึ่งไม่เปลี่ยนเป็นผลิตภัณฑ์ ค่าใช้จ่ายในการควบคุมของเสีย เช่น การกำจัดของเสีย ค่าชดเชยกรณีทำให้สิ่งแวดล้อมเสียหาย หรือค่าใช้จ่ายในการป้องกันและจัดการสิ่งแวดล้อม เช่น การวางแผน การสื่อสารด้านสิ่งแวดล้อม ค่าใช้จ่ายในการวิจัยและพัฒนาในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม รวมไปถึงต้นทุนที่จับต้องไม่ได้ อย่างภาพลักษณ์ของบริษัท ความสัมพันธ์กับผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสีย ซึ่งข้อมูลเหล่านี้ไม่ได้ถูกบรรจุอยู่ในระบบบัญชีแบบดั้งเดิมบัญชีสิ่งแวดล้อมจึงเป็นแนวคิดใหม่ที่ทำให้ธุรกิจสามารถเข้ามามีบทบาทในการแสดงความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมพร้อมๆ ไปกับการเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น เปิดข้อมูลใต้ภูเขาน้ำแข็ง ปกติเวลาดูเรื่องค่าใช้จ่ายด้านการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม อาจจะคิดว่ามีเพียงค่ากำจัดขยะ ค่าใช้จ่ายจากการบำบัดน้ำเสีย ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายที่สามารถมองเห็นได้ชัดเจน แต่ถ้ามองผ่านบัญชีสิ่งแวดล้อม จะเห็นว่านั่นเป็นส่วนหนึ่งของค่าใช้จ่ายเท่านั้นเอง แต่ยังมีค่าใช้จ่ายที่เป็นภูเขาน้ำแข็งซ่อนอยู่ข้างใต้อีกมากมาย ยกตัวอย่างง่ายๆ ก็เหมือนที่เรามีขยะ เราอาจจะมองเห็นค่าใช้จ่ายจากการกำจัดขยะเท่านั้น แต่จริงๆยังมีต้นทุนจากสถานที่ ที่เราเก็บขยะไว้ ต้นทุนแรงงานคนที่ต้องจัดการ ซึ่งในกระบวนการผลิตมีต้นทุนแบบนี้ซ่อนอยู่มาก มากกว่าค่าใช้จ่ายที่มองเห็นในส่วนแรกเสียอีก ในระบบบัญชีปกติเราอาจจะรวมค่าใช้จ่ายในส่วนหลังไปไว้ในค่าใช้จ่ายในการดำเนินการบริหาร แต่ถ้านำหลักการบัญชีสิ่งแวดล้อม มาใช้จะช่วยทำให้สามารถตัดสินใจลงทุนด้านการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม และปรับปรุงการดำเนินการที่มีผล กระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้ดียิ่งขึ้น ยังเปรียบเทียบข้อมูลตัวเลขเดียวกันที่ถูกมองบนหลักการที่แตกต่างบริษัทมีค่าใช้จ่ายในการจัดการกำจัดของเสียก้อนหนึ่ง 800,000 บาท โจทย์ก็คือผู้บริหารต้องการลดค่าใช้จ่ายลง 50% ซึ่งต้องลงทุนในเทคโนโลยีใหม่บนหลักการบัญชีแบบปกติ ค่าใช้จ่าย 800,000 บาท ต้องใช้งบประมาณในการลงทุนเพื่อจะลดค่าใช้จ่ายลง 400,000 บาท ด้วยเงินถึง 700,000 บาท มองแบบนี้โอกาสในการตัดสินใจลงทุนนั้นยาก แต่ถ้ามองบนหลักการบัญชีสิ่งแวดล้อม ค่าใช้จ่าย 800,000 บาทเท่ากัน แต่จะมีการระบุค่าใช้จ่ายต่างๆ ที่ซ่อนอยู่มากกว่าค่าจำกัดของเสีย เช่น ค่าขนของเสียอีก 150,000 บาท ค่าคนดูแลของเสีย 250,000 บาท ค่าเช่าสถานที่เก็บของเสีย อีก 100,000 บาท ฯลฯ รวมเป็น 1,500,000 บาท รวมถึงค่าใช้จ่ายก่อนที่จะมาเป็นของเสียที่ต้องผ่านกระบวนการผลิตทั้งหมดอีก 4,500,000 บาท บวกกับสิ่งที่ปรากฏในบัญชีแบบดั้งเดิมรวมแล้วออก มาเป็น 6,000,000 บาท พอมาถึงตรงนี้การตัดสินใจที่จะลงทุนระบบที่สามารถลดการกำจัดของเสียลง 50% คือ 3,000,000 บาทด้วยงบประมาณ 700,000 บาท โอกาสที่จะตัดสินใจในการลงทุนในเรื่องนี้ย่อมมีมากกว่า
 การบัญชีการเดินทางของวัสดุและพลังงาน โดยนำเครื่องมือ 1 ใน 16 เครื่องมือของ EMA มากล่าวถึง นั่นคือบัญชีการเดินทางของวัสดุและพลังงาน ซึ่งนับว่าเป็นเครื่องมือที่ใช้งานได้ง่ายที่สุด เนื่องจากการจัดทำบัญชีตัวนี้เพียงทราบว่าในกระบวนการดำเนินกิจการหรือการผลิตนั้น มีอะไรที่ “เข้าไป” ในกระบวนการผลิต และมีอะไร “ออกมา” จากกระบวนการผลิตโดยมีขั้นตอนการจัดทำบัญชีการเดินทางของวัสดุและพลังงาน 5 ขั้นตอน ประกอบด้วย การบ่งชี้ การรวบรวม การจัดกลุ่ม การวิเคราะห์และการสื่อสาร ทั้งนี้สิ่งสำคัญที่อาจารย์จิรประภาย้ำในขั้นตอนการบ่งชี้คือการระบุหน่วยของวัตถุที่ชัดเจน และแปลงค่าให้อยู่ในหน่วยเดียวกันให้ถูกต้องครบถ้วนก่อนการนำไปวิเคราะห์ ซึ่งในขั้นตอนเหล่านี้อย่างน้อยจะทำให้ทราบได้ว่า เกิดการรั่วไหลจากการผลิตไปเท่าไร และจะหาวิธีป้องกันได้อย่างไรด้วยอย่างไรก็ตามบัญชีการเดินทางของวัสดุและพลังงาน เป็นข้อมูลประเภทหนึ่งในการทำ EMA ที่เรียกว่า ข้อมูลทางกายภาพ หรือ PEMA แต่ใน EMA ยังมีข้อมูลอีกประเภท คือ ข้อมูลทางการเงิน หรือ MEMA เช่น บัญชีต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อม

2.3  ผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
	    เวทย์ นุชเจริญ (2553) ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการอาวุโส ผู้บริหารสายงานธุรกิจขนาดกลาง บมจ.ธนาคารกรุงไทย ได้บรรยายหัวข้อ "แนวทางการประเมินผลและจัดทำรายงาน CSR" ภายใต้โครงการ "CSR Academy" การอบรมเชิงปฏิบัติการด้านความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร (CSR) ระบุว่าบัญชีการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม ในอีกบทบาทหนึ่งของธนาคารกรุงไทย ซึ่งมีการจัดตั้งเงินกู้เพื่อสิ่งแวดล้อม หรือที่เรียกว่า "KTB Green Loan" วงเงิน 10,000 ล้านบาท ซึ่งเริ่มปล่อยสินเชื่อประเภทนี้ตั้งแต่เมื่อ 2 ปีที่แล้ว จนถึงปัจจุบันมียอดเงินที่ปล่อยกู้ไปแล้ว 3,000-4,000 ล้านบาท ดังนั้นนอกจากจะมีช่องทางการเพิ่มทุนให้กับผู้ประกอบการที่ต้องการดูแลสิ่งแวดล้อม ธนาคารกรุงไทยได้ทำอีกหน้าที่หนึ่งคือการให้ทุนทางปัญญา ผ่านการจัดอบรมให้กับกลุ่มลูกค้าในเรื่องบัญชีการจัดการด้าน สิ่งแวดล้อมด้วยเรื่องนี้ หน้าที่ของธนาคารนอกจากให้ทุนทางการเงินแล้ว ยังมีหน้าที่สำคัญอีกด้านคือการให้ทุนทางปัญญา เราจึงเชิญลูกค้าที่ทำอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมมารับการอบรม และคิดว่าจะทำต่อไปอย่างต่อเนื่อง แม้ EMA จะเป็นเรื่องใหม่ แต่เมื่อติดตามเหตุการณ์ปัจจุบัน ยิ่งทำให้เห็นว่า เรื่องสิ่งแวดล้อมมีความ สำคัญมาก  เพราะการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมไม่ได้เป็นการจัดการที่รับผิดชอบต่อสังคม หรือ ซีเอสอาร์ เท่านั้น แต่ยังช่วยลดต้นทุนในการดำเนินธุรกิจ และทำให้กิจการก้าวหน้าอย่างมั่นคง และจากประสบการณ์การทำงานด้านสินเชื่อมาเกือบ 40 ปี ได้เห็นกรณีด้านสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อการประกอบกิจการมาหลายครั้ง ยกตัวอย่าง โรงงานทอผ้าแห่งหนึ่งซึ่งตั้งอยู่ อ.บางบัวทอง จ.นนทบุรี มีวิธีการจัดการน้ำเสียที่ออกมาจากกระบวนการผลิต ด้วยการต่อท่อน้ำเสียซึ่งฝังอยู่ใต้ดินแล้วส่งน้ำไปทิ้งในคลอง จนมีชาวบ้านเห็นและแจ้งให้เจ้าหน้าที่ทราบแต่ต่อมาธนาคารที่ออกเงินกู้ให้โรงงานแห่งนี้กลับไม่สามารถปล่อยสินเชื่อเป็นเงินทุนหมุนเวียน หรือ working capital ให้กับโรงงานได้ เนื่องจากมีเงื่อนไขปล่อยกู้ว่า โรงงานต้องได้รับใบอนุญาตประกอบการก่อน แต่เนื่องจากกรมโรงงานยังไม่ได้ออกใบอนุญาตให้ และผลจากการปล่อยน้ำเสียลงคลองสาธารณะของโรงงาน จึงทำให้ต่อมาโรงงานแห่งนี้กลายเป็นลูกค้า NPL ของธนาคารในที่สุด นี่คือกรณีศึกษาที่ถูกหยิบยกขึ้นมากล่าวถึงมากที่สุดในชั้นเรียนด้านสินเชื่อ
ธงชัย สันติวงษ์ (2553)  กล่าวว่า ปกตินักบัญชี คือ กลุ่มคนวิชาชีพสำคัญต่อการบริหารและตัดสินใจทางธุรกิจ แต่ด้วยเหตุที่หน้าที่งานเป็น Staff Function โดยเป็นคน "หลังฉาก" คอยเก็บบันทึกพร้อมกับจัดระเบียบข้อมูลของกิจกรรมต่างๆ ขององค์การ เพื่อให้ผู้บริหารใช้ตัดสินใจ ข้อมูลทางการบัญชี ถือว่าสำคัญมากต่อการวางแผนและควบคุมทางการบริหารองค์ และเป็นเครื่องมือใช้วิเคราะห์คุณค่ากับใช้วางกลยุทธ์สร้างประสิทธิภาพและประสิทธิผลให้กิจการ เรียกได้ว่า เป็น "มือขวา" ทางการบริหารของ CEOs ทีเดียว โดยเฉพาะในยุคโลกาภิวัตน์ การเปลี่ยนแปลงมีทั้งมากและไว  มีปัญหาซับซ้อนกับมีวิกฤติแบบใหม่ๆ กับปัญหาอุบัติใหม่ ทำให้นักบัญชี ยิ่งสำคัญมากขึ้นไปอีก เพราะความแปรปรวนทำให้กิจการต้องติดตามข้อมูลเหตุการณ์การเปลี่ยนแปลงต่างๆ ได้ทัน กับมีการจัดเตรียมข้อมูลให้ปรับตัวได้ทันกับปัญหาสถานการณ์พลิกผันที่เกิดขึ้นบ่อยทั้งระยะสั้นและยาว อย่างไรก็ตาม ด้วยเหตุที่ภาระหน้าที่งานของนักบัญชี มักมีรายละเอียดจุกจิก กับเป็นการเก็บรักษาข้อมูลอดีต จึงกินเวลามาก อีกทั้งหากผู้บริหารไม่ได้ให้ความสนใจ หรือรู้จักใช้ข้อมูลทางการบัญชีอย่างที่ควร ทำให้นักบัญชีถูกมองข้าม ขาดโอกาส ทำให้ "ทัศนคติแคบ" ไม่ทราบความเป็นไปของเหตุการณ์ภายนอก ที่กระทบองค์กรและที่เขาพึงต้องรู้ แต่จากนี้ไป นักบัญชีจะมีคุณค่าสำคัญมากขึ้นต่อองค์การ ในการรับมือกับแรงกดดันใหม่ที่เกิดขึ้น นั่นคือ ความรับผิดชอบต่อสังคมกับการรักษาสิ่งแวดล้อม ซึ่งมีต้นทุนค่าใช้จ่ายตามมา และจะเลี่ยงไม่ได้ เพราะเป็นกติกาโลกธุรกิจใหม่ นั่นก็คือ CSR หรือ Corporate Social Responsibility ที่มีการพูดถึงมากขึ้น ข่าวเรื่องปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ "มาบตาพุด" เร็วๆ นี้ ทำให้ธุรกิจต้องตื่นตัว กับปรับตัว แก้ไขให้ถูกต้องตามเกณฑ์สากล ตรงนี้เองที่ทำให้นักบัญชี ถูก CEO เรียกหาให้มาช่วยในการจัดการเตรียมงาน งบประมาณกับติดตามเรื่องนี้ในการบริหารองค์การ ที่การแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมจะเป็นเรื่องสำคัญ ที่ต้องทำต่อเนื่อง ยาวไกลไปในอนาคต เรื่องเดียวกันนี้ เมื่อต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา มีการสัมมนาเรื่อง "Green Enterprises กับนำบัญชีเพื่อการจัดการสิ่งแวดล้อมมาใช้ในองค์กร" โดยศูนย์วิจัย คณะพาณิชย์ฯ มธ.ซึ่งเป้าหมายก็เพื่อให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน ถือเป็นการอบรมความรู้ให้กับนักบัญชีให้มีความรู้เรื่องทันสมัยนี้ในยุคโลกาภิวัตน์ ทั้งนี้ Green Enterprises หรืออีกนัยหนึ่ง คือ องค์กรที่มีการบริหารอย่างมีความรับผิดชอบต่อสภาพแวดล้อม ดังเช่น ที่ CEOs จะเน้น "กลยุทธ์การพัฒนาธุรกิจอย่างยั่งยืน โดยการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ที่ไม่เบียดเบียนทรัพยากรธรรมชาติ และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยทางปฏิบัติ มิสเตอร์พอล โพลแมน CEO ยูนิลีเวอร์บราเดอร์ ได้แสดงวิสัยทัศน์ว่าโมเดลธุรกิจใหม่จะให้ความสำคัญกับการลดปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ โดยปี 2015 ผลิตภัณฑ์ของบริษัทจะไม่ก่อผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม" (กรุงเทพธุรกิจ 1 เม.ย. 2553 หน้า 5) (กรุงเทพธุรกิจ วันอังคารที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2553) 
                    พรนภา  ธีระกุล ( 2553 )ได้กล่าวถึงการบัญชีสิ่งแวดล้อมใน บทความเรื่องนักบัญชีกับสิ่งแวดล้อม(http://www.hu.ac.th/academic/article/Ac/Ponapa.htm) ปัจจุบันความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและการขยายตัวของภาคอุตสาหกรรมในหลายประเทศทั่วโลก ได้ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศน์และในประเทศไทยเองก็ได้รับผลกระทบจากปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างมาก เช่น ปัญหามลภาวะทางอากาศ ปัญหาคุณภาพน้ำ ปัญหาขยะและกากพิษ ซึ่งมีผลกระทบที่เป็นวงกว้างต่อชุมชนและประเทศชาติเป็นอย่างมาก หลายท่านอาจคิดว่าเป็นเรื่องของนักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมหาใช่ธุระของตนไม่ ผู้ที่มองโลกในแง่ดีที่อยากให้โลกนี้เป็นสีเขียว ก็ไม่รู้ว่าตนจะเข้าไปมีส่วนร่วมได้อย่างไร โดยเฉพาะนักบัญชีควรใช้การบัญชีสิ่งแวดล้อมมาจัดการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ตามมาเนื่องจากการรับผลของมลพิษและความเสื่อมโทรมของสิ่งแวดล้อมนี้จะเสียทั้งเวลาและงบประมาณเป็นจำนวนมากเพื่อปรับปรุงสิ่งแวดล้อมที่เสียหายให้กลับคืนสภาพเดิม ดังนั้น การบัญชีบริหารสิ่งแวดล้อม (Environmental  Management  Accounting) จึงเป็นแนวทางสำหรับนักบัญชีที่จะได้นำวิชาชีพไปรับใช้สังคม การบัญชีบริหารสิ่งแวดล้อม ได้วิวัฒนาการทางการบัญชีแขนงหนึ่งที่นักบัญชีสมัยใหม่ได้พัฒนาขึ้นมาและเป็นการบัญชีที่ตระหนักถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมที่มีผลกระทบต่อธุรกิจ   นักบัญชีเป็นผู้ที่มีทักษะ ความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างดี เพื่อนำมาใช้แก้ปัญหาที่คาดว่าจะเกิดขึ้นกับ องค์กรในอนาคต ด้วยเหตุผลที่สำคัญ 2 ประการ คือ ประการ 1 ปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นปัญหาธุรกิจ ซึ่งส่งผลต่อความได้เปรียบเชิงการแข่งขัน ประสิทธิภาพด้านต้นทุน มูลค่าของสินทรัพย์ หนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้น และความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมของกิจการ นักบัญชีเองซึ่งเป็นผู้รับผิดชอบจึงต้องเข้ามามีส่วนร่วมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้  และประการ 2 การบัญชีสิ่งแวดล้อมได้มีการขยายขอบเขตของการตรวจสอบปัญหาสิ่งแวดล้อม แม้ว่าการตรวจสอบสภาพแวดล้อมจะไม่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบบัญชีแบบดั้งเดิม นักบัญชีจำต้องมีทักษะและประสบการณ์ในเรื่องนี้ เพื่อลดความเสี่ยงภัยด้านสิ่งแวดล้อมของกิจการซึ่งพยายามค้นหามาตรการเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบด้านลบที่มีต่อสิ่งแวดล้อมจากการบัญชีแบบดั้งเดิม โดยระบุรายได้และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมจากระบบบัญชีแบบเดิมออกมาให้ได้ ประเมินผล และรายงานในรูปแบบใหม่ เพื่อช่วยให้ธุรกิจสามารถเสนอข่าวสารข้อมูลเพิ่มเติมให้กับผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายทั้งภายในและภายนอกธุรกิจ ทั้งข่าวสารข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ทั้งข้อมูลทางด้านการเงิน (Financial Information) และทางด้านอื่น ๆ ที่ไม่เกี่ยวกับด้านการเงิน (Non-Financial Information) การขาดมาตรฐานการบัญชี และ ขาดมาตรฐานการสอบบัญชีที่เกี่ยวข้องกับการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมที่สามารถนำไปเป็นกรอบ ในการปฏิบัติงานได้อย่างชัดเจน   ต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายที่จ่ายไปเพื่อการป้องกันล่วงหน้าอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม หรือทำให้สิ่งแวดล้อมดีขึ้น 
	 สำหรับในประเทศไทย บางองค์กรได้เริ่มมีส่วนร่วมในการช่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมแล้ว ซึ่งจะมีต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายที่จ่ายไปเพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อม หรือทำให้สิ่งแวดล้อมดีขึ้น ดังนั้นนักบัญชีควรเข้ามามีบทบาทในการจัดทำบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อม แต่ปัญหาที่คาดว่าจะเกิดกับ นักบัญชีขององค์กรที่ใช้การบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อม คือ การขาดมาตรฐานการบัญชี และ มาตรฐานการสอบบัญชีที่เกี่ยวข้องกับการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมที่สามารถนำไปเป็นกรอบ ในการปฏิบัติงานได้อย่างชัดเจน จึงทำให้เกิดปัญหาในทางปฏิบัติอยู่หลายประการ 1. ปัญหาด้านต้นทุน หนี้สินที่อาจจะเกิดขึ้นเช่น การรับรู้ (Recognition) ว่าจะรับรู้ค่าความเสียหาย เมื่อเกิดคดีความฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายจากคู่กรณีเมื่อใด ควรจะรับรู้เมื่อเกิดคดีฟ้องร้องต่อศาล หรือเมื่อองค์กรจะต้องจ่ายเงินชดเชย ค่าเสียหายเป็นจำนวนมาก จะบันทึกรายงาน และจัดประเภทของรายงานนี้อย่างไร เป็นระยะเวลากี่งวด รวมทั้งการเปิดเผยอย่างไร จึงจะถูกต้องเหมาะสม ไม่มากจนทำลายชื่อเสียง และภาพลักษณ์ขององค์กร หรือเปิดเผยน้อยจนทำให้ดูเหมือนว่าไม่ทำการเปิดเผยข้อมูลอย่างเพียงพอ  อย่างไรก็ตาม การจัดการสิ่งแวดล้อมเป็นการป้องกันล่วงหน้าที่ทำให้สิ่งแวดล้อมของชุมชนไม่ถูกทำลาย นักบัญชีสมัยใหม่จึงควรเป็นผู้ที่มีทักษะ ความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างดี เพื่อนำมาใช้แก้ปัญหาที่คาดว่าจะเกิดขึ้นกับ องค์กรในอนาคต ดังนั้น แนวคิดในการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมมีวัตถุประสงค์เพื่อปรับสภาพแวดล้อมของสถานประกอบการและลดปัญหาสะสมของมลภาวะ สู่คำว่า การเป็น บริษัทสีเขียว ซึ่งหมายถึงบริษัทที่ดำเนินกิจการต่างๆโดยคำนึงผลกระทบที่เกิดขึ้นกับสภาพแวดล้อม  สถานประกอบการใดที่มีประสิทธิภาพด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม คือสถานประกอบการที่ใช้ทรัพยากรธรรมชาติน้อย ปล่อยของเสียลงสู่พื้นดิน น้ำ และอากาศในปริมาณน้อยและสามารถเพิ่มอัตราผลกำไรจากการดำเนินงาน เนื่องจากใช้ต้นทุนต่ำและราคาผลผลิตของกิจการสูงขึ้น ความกดดันทำให้กิจการต้องรายงานผลการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม เนื่องจากสถานประกอบการเห็นเป็นโอกาสที่จะแสดงถึงภาระของสถานประกอบการที่มีต่อสิ่งแวดล้อม เป็นการแข่งขันกับสถานประกอบการอื่นได้ แสดงถึงความรับผิดชอบของสถานประกอบการที่มีต่อสิ่งแวดล้อม ปลูกจิตสำนึกให้แก่พนักงาน ตลอดจนแสดงถึงความก้าวหน้าในการดำเนินงานเปรียบเทียบระหว่างเป้าหมายและผลที่ได้รับ รวมถึงผลที่เกินกว่าเป้าหมายด้วย  จากแรงกระตุ้นที่ก่อให้เกิดการรายงานด้านสิ่งแวดล้อม การบัญชีสิ่งแวดล้อมจึงได้เห็นความเกี่ยวข้องกับสถานประกอบการมากขึ้น ซึ่งส่งผลให้มีแนวโน้มที่สถานประกอบการต้องเปิดเผยข้อมูลต่อสังคมเกี่ยวกับ นโยบายด้านสิ่งแวดล้อม วัตถุประสงค์ด้านสิ่งแวดล้อม โครงการที่ดำเนินการอยู่ รวมถึงต้นทุนและประโยชน์ที่เกี่ยวข้องกับวัตถุประสงค์และโครงการดังกล่าว ตลอดจนการเปิดเผยข้อมูลความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อม นโยบายการดำเนินกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อฐานะการเงินของสถานประกอบการมากขึ้น ดังนั้นระบบ ISO 14000 จึงเริ่มมีบทบาทสำคัญสำหรับสถานประกอบการภาคอุตสาหกรรม
	ขวัญทิพย์ ฉอุ่มประโคน ( 2552 ) ได้ศึกษาปัจจัยด้านผู้ประกอบการและปัจจัยด้านสารสนเทศทางการบัญชีมีความสัมพันธ์ต่อการเปิดเผยข้อมูลทางการบัญชีสิ่งแวดล้อมในรูปแบบข้อมูลเชิงปริมาณ ข้อมูลเชิงคุณภาพและศึกษาระดับการเปิดเผยข้อมูลทางการบัญชีสิ่งแวดล้อม เนื้อหา รูปแบบของสารสนเทศทางการบัญชีโดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากฐานข้อมูลที่ปรากฏในงบการเงินและรายงานประจำปี 2552 ของบริษัทในกลุ่มอุตสาหกรรม พลังงานและสาธารณูปโภค จำนวน 27 บริษัท และคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างที่งบการเงินได้รับการรับรองโดยข้อมูลในรายงานประจำปี 2552 จำนวน 5 บริษัท ผลของการศึกษาพบว่าบริษัท ให้ความสำคัญเกี่ยวกับทรัพยากรบุคคลมากที่สุดและมีหลักการในการรับรู้รายการต่าง ๆ ของการบัญชีสิ่งแวดล้อมในรูปรูปข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพอีกทั้งยังมีการกำหนดนโยบายที่ให้ความสำคัญอย่างจริงจังต่อผู้มีส่วนได้เสียทุกฝ่าย หรือผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการดำเนินธุรกิจด้วยหลักการพัฒนาอย่างยั่งยืน แต่ยังไม่ให้ความสำคัญการเปิดเผยข้อมูลทางการบัญชีสิ่งแวดล้อมในด้านระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม และการปฏิบัติตามกฎหมาย/ข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมมากนัก สำหรับในส่วนของรายงานประจำปี 2552 มีการเปิดเผยเพียง 5 บริษัท ส่วนอีก 19 บริษัทยังไม่มีการเปิดเผยข้อมูลที่เป็นปัจจุบันการเปิดเผยข้อมูลทางการบัญชีสิ่งแวดล้อม ขึ้นอยู่กับปัจจัยด้านต่าง ๆ คือ ระยะเวลาการดำเนินงาน ลักษณะการประกอบธุรกิจที่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและขึ้นอยู่กับทัศนคติและการให้ความสำคัญของผู้บริหารที่ต้องการเสริมสร้างภาพพจน์ขององค์กรต่อสาธารณชนและหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องและเห็นถึงประโยชน์ ความสำคัญของการเปิดเผยข้อมูลการบัญชีสิ่งแวดล้อม
	อัมพร เที่ยงตระกูล ( 2551 ) ได้ทำการศึกษาเรื่อง ผลกระทบของความรู้ความสามารถของนักบัญชี การสนับสนุนของผู้บริหาร และแรงกดดันจากสังคม ที่มีต่อประสิทธิภาพการบัญชีสิ่งแวดล้อมของธุรกิจที่ได้รับ ISO 14001 สาขาอุตสาหกรรมการผลิตในประเทศไทย พบว่า “ ถ้านักศึกษาไม่มีความรู้ความสามารถด้านวิชาชีพ ด้านทักษะ ด้านค่านิยมที่เกี่ยวกับบัญชีสิ่งแวดล้อม หรือบัญชีความรับผิดชอบต่อสังคมแล้วก็จะมีผลทำให้นักบัญชีของธุรกิจนั้นขาดทักษะในการทำงานอย่างโดดเด่น รวมทั้งการวินิจฉัย วิเคราะห์ พิจารณาเยี่ยงผู้ประกอบวิชาชีพเป็นต้น  สำหรับผลการวิจัยที่พบว่าด้านความรู้ทางวิชาชีพ ไม่มีความสัมพันธ์กับประสิทธิภาพการบัญชีสิ่งแวดล้อมน่าจะเกิดจากการที่ผู้ตอบแบบสอบถาม คือ ผู้บริหารฝ่ายบัญชีมองเรื่อง ความรู้ทางวิชาชีพของนักบัญชีว่า ปัจจุบันมีหน่วยงานที่มีบทบาทในการกำกับดูแลวิชาชีพบัญชี โดยเฉพาะสภาวิชาชีพบัญชีเป็นผู้กำหนดมาตรฐานความรู้ ความสามารถในการประกอบวิชาชีพอย่างเข้มงวดจึงทำให้ไม่มีผลกระทบต่อประสิทธิภาพการบัญชีสิ่งแวดล้อม แต่ผู้บริหารฝ่ายบัญชีจะมุ่งเน้นให้ความสำคัญของการใช้ทักษะวิชาชีพและค่านิยมของนักบัญชี หรืออาจกล่าวได้ว่าผู้บริหารฝ่ายบัญชีให้ความสำคัญเรื่องประสิทธิ ภาพสิ่งแวดล้อมเป็นเชิงเทคนิคว่าธุรกิจจะประสบความสำเร็จได้น่าจะเกิดจาก ทักษะวิชาชีพ ค่านิยมของนักบัญชี การสนับสนุนของผู้บริหาร และแรงกดดันจากสังคมที่มีผลกระทบต่อประสิทธิภาพการบัญชีสิ่งแวดล้อม ” จึงเห็นได้ว่าผลกระทบของความรู้ความสามารถของนักบัญชี การสนับสนุนของผู้บริหาร และแรงกดดันจากสังคม ที่มีต่อประสิทธิภาพการบัญชีสิ่งแวดล้อมของธุรกิจที่ได้รับ ISO 14001 สาขาอุตสาหกรรมการผลิตในประเทศไทย 
	วิชชุลดา ชอบธรรม ( 2551) ได้ทำการวิจัยเรื่อง ความรู้ความเข้าใจของนักบัญชี การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคต่อการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อม โดยมีวัตถุประสงค์การวิจัย เพื่อศึกษาระดับความรู้ความเข้าใจของนักบัญชี การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ที่มีต่อการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อม และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสถานภาพส่วนบุคคลกับระดับความรู้ความเข้าใจของนักบัญชี การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ที่มีต่อการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมโดยใช้แบบสอบถามและการสัมภาษณ์ผู้บริหารเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาคือ นักบัญชีในฝ่ายบัญชีของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค สำนักงานใหญ่ จำนวน 86 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ การแจกแจงความถี่ ค่าสถิติร้อยละ และค่าเฉลี่ย และทดสอบสมมติฐาน โดยใช้ค่าสถิติไค-สแควร์ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 และสัมภาษณ์ผู้บริหารในฝ่ายบัญชี ของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค สำนักงานใหญ่ จำนวน 3 คน เพื่อทราบความคิดเห็นของผู้บริหารเกี่ยวกับการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อม
ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงมีอายุระหว่าง 30-40 ปี ระดับการศึกษาปริญญาตรี ตำแหน่งงานอยู่ในระดับ 4-5 มีระยะเวลาในการทำงานมากกว่า 15 ปี ขึ้นไป จากการทดสอบสมมติฐาน พบว่านักบัญชี การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคมีความรู้ความเข้าใจต่อการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อม อยู่ในระดับปานกลาง และยังพบอีกว่าสถานภาพส่วนบุคคลในเรื่อง เพศ อายุ ระดับการศึกษา และระยะเวลาในการทำงาน ของนักบัญชีการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ไม่มีความสัมพันธ์ต่อระดับความรู้ความรู้ความเข้าใจของนักบัญชี การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ยกเว้น ระดับตำแหน่งงาน ที่แตกต่างกัน ทำให้มีระดับความรู้ความเข้าใจต่อการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมของนักบัญชีการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคแตกต่างกัน อีกทั้งความคิดเห็นของผู้บริหารได้เล็งเห็นถึงความสำคัญและทราบถึงประโยชน์ของการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อม และพร้อมที่จะปฏิบัติตามในทันที่ที่มาตรฐานการบัญชีมีผลบังคับใช้
( ประชาชาติธุรกิจ, ฉบับที่ 4258 ปีที่ 34 วันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553)
	เมธากุล เกียรติกระจาย และ ศิลปพร ศรีจั่นเพชร ( 2544 : 638) เป็นเรื่องที่ยากสำหรับการบัญชีสิ่งแวดล้อม คือ การรับรู้ ( Recognition ) การวัดหรือการกำหนดมูลค่า ( Measurement ) การบันทึกและการจัดประเภทรายการ ( Recording and Classifying )ตลอดจนการเปิดเผยข้อมูล ( Disclosure ) ในงบการเงินเกี่ยวกับต้นทุนและค่าใช้จ่ายต่างๆด้านสิ่งแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้น หรือเกิดขึ้นแล้ว นักบัญชีต้องมีการปรับระบบการรายงานทางการเงินใหม่ให้สอดคล้องกับการบริหารด้านสิ่งแวดล้อม เช่น สารสนเทศที่จัดทำต้องมีลักษณะที่สะท้อนความจริงด้านเศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม ซึ่งช่วยฝ่ายบริหารในการตัดสินใจเกี่ยวกับต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อม หนี้สินเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม การประเมินและการกลั่นกรองงบประมาณ รายจ่ายลงทุน โดยนำความรู้ประสบการณ์และทักษะด้านการบัญชีบริหารมาประยุกต์กับเรื่องดังกล่าว ซึ่งนับได้ว่าเป็นสิ่งที่ท้าทายต่อนักบัญชีบริหารที่ต้องจัดให้มีสารสนเทศและระบบการควบคุมต่างๆเพื่อช่วยสนับสนุนให้การวางแผน ควบคุม ประเมินผล และการวัดสำเร็จ ซึ่งกิจการทุกกิจการให้การสนับสนุนเพื่อจะได้เปรียบในเชิงการแข่งขัน
	จงจิตต์ พิมพาลัย ( ออนไลน์  ) ได้ศึกษาเรื่อง ปัจจัยที่มีผลต่อการประยุกต์ใช้การบัญชีสิ่งแวดล้อมโดยใช้วิธีวิจัยเชิงสำรวจ โดยมีบทสรุปดังนี้ “การพัฒนาทางด้านอุตสาหกรรมส่งผลให้เกิดความเจริญของสังคมและความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจ ในขณะเดียวกันการดำเนินงานในภาคอุตสาห- กรรมก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมทั้งมลภาวะทางน้ำ มลภาวะทางอากาศ มลภาวะทางขยะและของเสีย และมลภาวะทางเสียง ปัจจุบันทั่วโลกมีการตื่นตัวในปัญหาสิ่งแวดล้อมดังกล่าวจึงมีการรณรงค์เกี่ยวกับการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยให้ภาคธุรกิจมีความรับผิดชอบต่อการดำเนินงานที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และกระตุ้นให้ภาคธุรกิจจัดทำการรายงานการดำเนินงานเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมแก่สาธารณะ ในประเทศไทยมีความตื่นตัวเรื่องสิ่งแวดล้อมโดยกระทรวงทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมออกพระราชบัญญัติสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535 ซึ่งกำหนดให้ธุรกิจมีการจัดการเกี่ยวกับมลภาวะทั้ง 4 ด้าน และมีการจัดตั้งหน่วยงานกำกับดูแลพร้อมทั้งกำหนดบทลงโทษผู้ไม่ปฏิบัติตาม ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยกระตุ้นให้บริษัทจดทะเบียนมีการรายงานข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมในรายงานความยั่งยืน เพื่อส่งเสริมบรรษัทภิบาลในด้านความรับผิดชอบต่อสังคม และสำนักกำกับดูแลธุรกิจ กรมทะเบียนการค้า (2543:310) กระตุ้นให้ธุรกิจต้องเปิดเผยข้อมูลต่อสังคม เกี่ยวกับนโยบายสิ่งแวดล้อม วัตถุประสงค์ด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อแสดงถึงความเอาใจใส่และตระหนักในปัญหาดังกล่าว (ผ่องพรรณ  เจียรวิริยะพันธุ์ , 2542 : 280)  งานวิจัยนี้จึงเป็นงานวิจัยเชิงสำรวจถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการประยุกต์ใช้การบัญชีสิ่งแวดล้อมซึ่งประกอบด้วยปัจจัยที่สำคัญ 6 ด้านประกอบด้วยด้านหลักการริเริ่มในประเทศ ด้านกฎหมายในประเทศและกฎหมายต่างประเทศ ด้านการกำกับดูแลที่ดี  ด้านหลักการที่ต้องปฏิบัติ  ด้านแรงกระตุ้นจากสังคมและด้านแรงกระตุ้นจากนักลงทุนโดยสอบถามความคิดเห็นจากผู้บริหารฝ่ายบัญชีและใช้แบบสอบถามระดับความคิดเห็น Likert Scale 1-5 ระดับ และยังต้องการศึกษาข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้วิธีการสัมภาษณ์แบบ Semi-Structured Interview กับผู้บริหารที่เกี่ยวข้องถึงปัญหาในทางปฏิบัติของการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมและปัญหาอุปสรรคในการจัดทำบัญชีสิ่งแวดล้อมเพื่อให้ได้ข้อมูลในเชิงลึก โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างจากบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยทุกกลุ่มธุรกิจยกเว้นกลุ่มธุรกิจการเงิน ผลที่ได้อย่างงานวิจัยนี้จึงเป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อทั้งภาครัฐและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพ ในการปรับปรุงกฎหมายหรือข้อกำหนดต่างๆทางด้านสิ่งแวดล้อม และยังเป็นประโยชน์แก่ภาคธุรกิจที่จะประยุกต์ใช้การบัญชีสิ่งแวดล้อมให้มีประสิทธิผล และผลวิจัยนี้จะให้ข้อมูลเชิงประจักษ์ถึงความสำคัญของปัจจัยทั้ง 6 ด้านที่ส่งผลต่อการประยุกต์ใช้การบัญชีต้นทุนคุณภาพด้วย รวมทั้งข้อเสนอแนะสำหรับงานวิจัยต่อไปในอนาคต”
	สิริพร  แจ่มทวีกูล (2549)  ได้ทำการวิจัยเรื่อง การบัญชีสิ่งแวดล้อมสำหรับกิจการในประเทศไทย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการนำบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมของกิจการในประเทศไทยมาประยุกต์ใช้ รวมทั้งศึกษาแนวโน้มในการนำบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมมาประยุกต์ใช้ในอนาคต โดยผู้ศึกษาได้เก็บรวบรวมข้อมูลแบบสอบถามจากกลุ่มตัวอย่างได้แก่ กิจการในกลุ่มธุรกิจอุตสาหกรรม และทำการวิเคราะห์ข้อมูลแบบสอบถามโดยวิธีสถิติเชิงพรรณนา ผลการศึกษาความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมทำให้ทราบว่าผู้ตอบแบบสอบถามยังไม่มีความรู้เกี่ยวกับการบัญชีสิ่งแวดล้อมมากนัก เนื่องจากเป็นแนวคิดใหม่ที่ยังไม่แพร่หลายในประเทศไทยมากนัก และยังไม่มีมาตรฐานการบัญชีหรือแนวทางปฏิบัติทางการบัญชีเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะ
	ในด้านของการนำบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมมาประยุกต์ใช้และการเปิดเผยข้อมูลเพื่อสิ่งแวดล้อมจากผลการศึกษาพบว่ากิจการยังมิได้นำการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมมาใช้เท่าที่ควรและการเปิดเผยข้อมูลเพื่อสิ่งแวดล้อมยังมีน้อย และหากมีการเปิดเผยส่วนใหญ่เป็นการเปิดเผยแบบอธิบาย ซึ่งตรงกับความคิดเห็นของผู้ตอบแบบสอบถามที่ส่วนใหญ่แสดงความคิดเห็นว่าขนาดของการเปิดเผยข้อมูลเพื่อสิ่งแวดล้อมควรเปิดเผยโดยการอธิบาย
	เมื่อพิจารณาตามกลุ่มอุตสาหกรรม พบว่า การเปิดเผยของแต่ละกลุ่มอุตสาหกรรมมีความแตกต่างกันอาจเนื่องมาจากลักษณะของกิจการแต่ละกลุ่มอุตสาหกรรมที่มีความแตกต่างกัน ซึ่งคาดว่าการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมเป็นไปตามลักษณะของธุรกิจ
	สำหรับผลการศึกษาความเป็นไปได้และแนวโน้มการประยุกต์ใช้การบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อม ทำให้ทราบว่าพอมีความเป็นไปได้ในการจัดทำบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมของกิจการ เนื่องจากเหตุจูงใจในการเปิดเผยข้อมูลเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม กิจการส่วนใหญ่เป็นไปเพื่อต้องการสร้างภาพพจน์ที่ดีขององค์กรต่อสาธารณชน รวมทั้งต่อหน่วยงานของรัฐ รวมทั้งยังเห็นว่าประโยชน์ที่ได้รับจากการเปิดเผยข้อมูลเพื่อสิ่งแวดล้อมเป็นแบบอย่างที่ดีแก่กิจการอื่นในการประกอบธุรกิจโดยคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม และวิธีที่จะเผยแพร่แนวคิดเรื่องการบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อมได้ดีที่สุดควรบรรจุอยู่ในหลักสูตรการเรียนการสอน โดยผู้ที่ทีส่วนสำคัญที่สุดในการที่จะทำให้กิจการประสบความสำเร็จในการประยุกต์ใช้การบัญชีเพื่อสิ่งแวดล้อม คือ การที่ผู้บริหารระดับสูงเห็นความสำคัญเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด
	อารีกมล  ต. ไชยวรรณ ( 2546 )  ได้ทำการศึกษาเรื่อง การบัญชีสิ่งแวดล้อม: กรณีศึกษา ธุรกิจในนิคมอุตสาหกรรมภาคเหนือจังหวัดลำพูน ได้เก็บแบบสอบถามธุรกิจที่ได้รับการรับรองมาตรฐานการจัดการสิ่งแวดล้อม (ISO 14001) จำนวน 12 แห่ง เป็นอุตสาหกรรมประเภทอิเล็กทรอนิกส์ 7 แห่ง และอุตสาหกรรมชิ้นส่วนและอุปกรณ์ 5 แห่ง เพื่อทราบถึงวิธีปฏิบัติในการบันทึกบัญชีและการเปิดเผยรายการที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม  พบว่า “ การบันทึกบัญชีเกี่ยวกับสินทรัพย์ด้านสิ่งแวดล้อม พบว่ากิจการไม่มีการบันทึกบัญชีเป็นสินทรัพย์ด้านสิ่งแวดล้อมได้แก่ การติดตั้งระบบคัดกรองของเสียและการติดตั้งระบบปรับปรุงระบบบำบัดน้ำเสียระบบระบายหรือเตาเผา ส่วนใหญ่กิจการจะบันทึกบัญชีเป็นระบบสาธารณูปโภค ส่วนการจัดทำระบบป้องกันการหกรั่วไหลของสารเคมีลงสู่ลำน้ำสาธารณะการจัดทำที่พักหรือที่กักเก็บของเสีย ส่วนใหญ่กิจการจะบันทึกรวมเป็นส่วนหนึ่งของอาคาร
การบันทึกบัญชีเกี่ยวกับหนี้สินด้านสิ่งแวดล้อม กิจการส่วนใหญ่ไม่มีรายการดังกล่าวในบัญชีเนื่องจากไม่มีการประมาณการหนี้สินที่อาจเกิดขึ้นและมีบางส่วนที่มีการบันทึกบัญชีเป็นรายการพิเศษ ซึ่งไม่มีการบันทึกบัญชีแยกเป็นหนี้สินด้านสิ่งแวดล้อมต่างหาก
ประเด็นด้านการเปิดเผยข้อมูล การเปิดเผยข้อมูลด้านต้นทุนและค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมพบว่ากิจการส่วนใหญ่ไม่มีการเปิดเผยข้อมูล ได้แก่ การรักษาสภาพน้ำ การรักษาสภาพอากาศการแก้ไขบำบัดน้ำเสียกลับมาใช้ใหม่ ค่าปรับเนื่องจากไม่ปฏิบัติตามกฎหมายด้านสิ่งแวดล้อม การชดเชยต่อบุคคลที่สามอันเป็นผลเนื่องจากความเสียหาย และมีบางส่วนที่เปิดเผยต้นทุนและค่าใช้จ่ายสิ่งแวดล้อม ในรายงานภายในเสนอต่อผู้บริหาร ซึ่งกลุ่มอุตสาหกรรมส่วนใหญ่ที่มีการเปิดเผยข้อมูลดังกล่าว คือ กลุ่มอุตสาหกรรมชิ้นส่วนและอุปกรณ์ การเปิดเผยข้อมูลด้านหนี้สินสิ่งแวดล้อมพบว่ากิจการทั้งหมดไม่มีการเปิดเผยข้อมูลเนื่อง จากไม่มีรายการเกิดขึ้นในบัญชี
การเปิดเผยนโยบายบัญชีพบว่า โดยส่วนใหญ่กิจการในกลุ่มอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์มีการเปิดเผยข้อมูลในรายงานภายในเสนอต่อผู้บริหาร 
สรุปได้ว่า แม้ในปัจจุบันธุรกิจในนิคมอุตสาหกรรมภาคเหนือลำพูนจะเริ่มมีการบันทึกบัญชีด้านสิ่งแวดล้อมแยกต่างหากจากการดำเนินงานตามปกติบ้างแล้วก็ตาม แต่ในการเปิดเผยข้อมูลทางการเงินที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ยังไม่ชัดเจนจึงไม่สามารถสะท้อนให้เห็นถึงผลกระทบ และความรับผิดชอบของกิจการต่อสิ่งแวดล้อมได้ ซึ่งในอนาคตฝ่ายบริหาร นักบัญชีและหน่วยงานของรัฐควรมีบทบาทในการกระตุ้นให้กิจการตระหนักถึงบัญชีด้านสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ซึ่งจะทำให้รายงานทางการเงินเป็นประโยชน์มากยิ่งขึ้น ”
	ธคญา  ผูกรักษ์ ( 2543 ) ได้ทำการศึกษาทำการศึกษาเรื่อง การบัญชีสิ่งแวดล้อมกับ กรณีโรงไฟฟ้าแม่เมาะจังหวัดลำปางพบว่า“การนำแนวคิดการบัญชีสิ่งแวดล้อมมาประยุกต์ใช้กับโรงไฟฟ้าแม่เมาะมีประโยชน์ต่อการบริหารของผู้บริหารในการจัดการเกี่ยวกับต้นทุนและวิเคราะห์ข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมเพื่อจัดการด้านสิ่งแวดล้อมโดยลงทุนอย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อกิจการแต่การนำแนวคิดการบัญชีสิ่งแวดล้อมมาใช้ในระบบบัญชีแบบเดิมของกิจการอาจมีข้อจำกัด ดังนี้
1.	ความยุ่งยากในการแยกแยะ  หรือ  ระบุประโยชน์ของสินทรัพย์  หรือ รายจ่ายว่าเป็น
ประโยชน์ต่อการดำเนินการปกติ หรือประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อม
2.  การดำเนินการด้านสิ่งแวดล้อมบางเรื่อง หรือ บางโครงการไม่ได้ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจ
ของกิจการเอง ยังขึ้นอยู่กับรัฐบาล หรือหน่วยงานกำกับดูแลด้านสิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะ
	3.  ในบางโครงการอาจมีมูลค่าในการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมสูงมากหรือกิจการต้องการ
จัดการด้านสิ่งแวดล้อมที่ดีกว่าที่กฎหมาย หรือ ระเบียบกำหนด ยังไม่มีแรงจูงใจที่ดีหรือชัดเจนจากรัฐบาลในการสนับสนุน เช่น การให้ประโยชน์ทางภาษี การยกเว้นภาษีขาเข้าของเครื่องจักรอุปกรณ์ด้านสิ่งแวดล้อม เป็นต้น
4.	นักบัญชีอาจไม่สามารถแยกแยะ หรือ หาหลักเกณฑ์ที่เหมาะสมมาใช้ในการปันส่วน
 หรือระบุรายได้และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมจากระบบบัญชีแบบเดิมหรือจากรายการบัญชีปกติออกมาได้
5.	การเปิดเผยข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อม    อาจเกิดผลเชิงพฤติกรรมทั้งด้านบวกและลบ
(Positive and Negative Behavior) ของประชาชนต่อกิจการได้ คือ
ผลด้านบวก ทำให้ประชาชนเชื่อมั่นในการดำเนินงานของกิจการ ว่ามีความรับผิดชอบต่อ
สังคมและสิ่งแวดล้อม เอาใจใส่ต่อปัญหาที่เกิดขึ้น และจัดการด้านสิ่งแวดล้อมอย่างจริงจัง
ผลด้านลบ อาจเกิดผลกระทบต่อภาพพจน์ของกิจการว่า มีการดำเนินงานที่ก่อ ให้เกิดผล
กระทบต่อมลภาวะ ส่งผลต่อการเรียกร้องค่าเสียหายหรือค่าชดเชยหรือต่อต้านมากขึ้นจนอาจทำให้การดำเนินงานหยุดชะงักหรือปิดการดำเนินงานลง
นอกจากนี้ผลการวิจัยได้มีข้อเสนอแนะจากการนำแนวคิดการบัญชีสิ่งแวดล้อมมา
ประยุกต์ใช้ในระบบบัญชีแบบเดิมของกิจการ หากต้องการให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิผลและเป็นไปได้จริงในทางปฏิบัติ กิจการควรกระทำในเรื่องดังต่อไปนี้
1.	ผู้บริหารต้องให้ความสำคัญและควรเป็นผู้นำพร้อมทั้งให้การสนับสนุนในการบริหาร
และการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมของกิจการ
2.	ควรมีการให้ความรู้แก่ผู้ปฏิบัติงานทุกระดับชั้นให้ตระหนักถึงปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม
และให้เข้ามามีส่วนร่วม ในการแก้ปัญหาและการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม
3.	มีการนำเสนอข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อม ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและวิธีการจัดการด้าน
สิ่งแวดล้อมให้ประชาชนในพื้นที่และประชาชนทั่วไปได้ทราบก่อนเริ่มโครงการใดๆเพื่อลดกระแสการต่อต้านทัศนคติในทางลบของชุมชน
4.	หน่วยงานด้านบัญชีและการเงินควรมีส่วนร่วมในการบริหารสิ่งแวดล้อมของกิจการ
ในเรื่องต่อไปนี้
4.1	การปรับปรุงระบบบัญชีที่เป็นอยู่ในปัจจุบันเช่นต้นทุนด้านพลังงาน
4.2	ขจัดองค์ประกอบที่ขัดแย้งของระบบบัญชี เช่น การประเมินการลงทุนมีการ
วิเคราะห์ผลตอบแทนในการลงทุนโดยนำต้นทุนสิ่งแวดล้อมเข้ารวมเป็นต้นทุนโครงการด้วย
4.3	มีการวางแผนทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมเช่น งบประมาณรายจ่าย
ลงทุน
4.4	นำเสนอรายงานต่อสารธารณชนหรือบุคคลภายนอกในเรื่องการดำเนินการด้าน
สิ่งแวดล้อมของกิจการ โดยแสดงรวมอยู่ในงบการเงิน หรือ แยกแสดงในรายงานอื่น เช่น รายงาน
ประจำปี รายงานด้านสิ่งแวดล้อม
4.5	พยายามค้นหารายการด้านสิ่งแวดล้อมเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบด้านลบที่มีต่อ
สิ่งแวดล้อมจากการบัญชีแบบเดิม โดยระบุรายได้และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมจากระบบบัญชีแบบเดิมออกมาให้ได้และพยายามพัฒนาคิดค้นมาตรการในการวัดผลการดำเนินงาน การประเมินผล และการรายงานในรูปแบบใหม่เพื่อใช้ทั้งภายนอกและภายในกิจการ
4.6	พัฒนาระบบการบัญชี และระบบสารสนเทศเพื่อนำเสนอข้อมูลทางบัญชีด้าน
สิ่งแวดล้อมในรูปแบบใหม่ เช่น นำเสนองบดุลนิเวศ ( Eco-Balance Sheet  )หรือ งบกำไร – ขาดทุน
แนวนิเวศ ( Eco-Profit and Loss  ) 
4.7	พัฒนางานด้านบัญชีโดยการนำเสนอข้อมูลเพื่อการบริหารด้านสินทรัพย์ หนี้สิน
และต้นทุนในแง่ของนิเวศวิทยาทั้งที่เป็นตัวเงิน และทั้งที่ไม่เป็นตัวเงิน
4.8	ศึกษาวิธีปฏิบัติทางบัญชีที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอยู่ตลอดเพื่อให้ได้วิธีปฏิบัติที่ดี
ที่สุดเหมาะสม ถูกต้องตามควรมาใช้ปฏิบัติกับรายการด้านสิ่งแวดล้อมของกิจการ
5.	พัฒนานโยบายและกลยุทธ์ในการบริหารต่างๆ   เพื่อปรับปรุงสถานะและเปลี่ยนแปลง 
ระบบการบริหาร ให้มั่นใจว่าการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ”
	มนตรี ช่วยชู (2539) ได้ทำการศึกษาการเสนอรูปแบบรายงานการบัญชีความรับผิดชอบต่อสังคมประเทศไทย : การวิจัยเชิงประจักษ์ ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อพิจารณาเสนอรูปแบบรายงาน เนื้อหา วิธีการวัดค่า และวิธีการเปิดเผยข้อมูลการบัญชีมีความรับผิดชอบต่อสังคมที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทย เพื่อใช้เป็นแนวทางสำหรับบริษัทในประเทศไทยที่ต้องการจัดทำรายงานและเปิดเผยข้อมูลการบัญชีความรับผิดชอบต่อสังคมด้วยความสมัครใจ โดยจากผลการวิจัยขั้นแรก พบว่า “ ในจำนวน 402 บริษัท มีการเปิดเผยข้อมูลทางการบัญชีความรับผิดชอบต่อสังคม รวม 339 บริษัทหรือร้อยละ 84.3 มีจำนวนรายงานที่เปิดเผยรวม 753 รายงาน เฉลี่ยบริษัทละ 2.2 รายงาน มีจำนวนบรรทัดที่เปิดเผยรวม 5.853 บรรทัด เฉลี่ยบริษัทละ 17.3 บรรทัด เป็นข้อมูลเชิงคุณภาพ 433 รายงาน หรือร้อยละ 57.5 เป็นข้อมูลเชิงปริมาณที่ไม่มีหน่วยวัดเป็นเงินตรา 225 รายงานหรือร้อยละ 29.9 และเป็นข้อมูลเชิงปริมาณที่มีหน่วยวัดเป็นเงินตรา 95 รายงาน หรือร้อยละ 12.6 ”  การวิจัยขั้นที่สอง “ ได้ออกแบบรูปแบบการรายงาน 5 รายงานประกอบด้วย งบแสดงมูลค่าเพิ่ม รายงานเกี่ยวกับส่วนของชุมชน รายงานเกี่ยวกับรัฐบาล รายงานเกี่ยวกับพนักงาน และรายงานเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์และบริการ” การวิจัยขั้นที่สามพบว่า “
1)	ในประเทศไทยความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการบัญชีความรับผิดชอบต่อสังคมของผู้ที่
เกี่ยวข้องทุกฝ่ายโดยเฉลี่ยน้อยกว่า 5
2)	ขนาดของบริษัทไม่มีความสัมพันธ์กับปริมาณการเปิดเผยข้อมูล
3)	บริษัทไม่ได้ใช้ปริมาณการเปิดเผยข้อมูลเพื่อสร้างภาพลักษณ์
4)	สาเหตุของการเปิดเผยข้อมูลน้อยเกิดจากไม่มีรูปแบบรายงานที่เป็นมาตรฐานเพื่อใช้
เป็นแนวทาง
5)	ความคิดเห็นโดยเฉลี่ยของผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายต้องการให้มีการพัฒนาระบบการบัญชี
รับผิดชอบต่อสังคมเป็นมาตรฐานมากกว่า 5
6)	ปริมาณการเปิดเผยข้อมูลของบริษัทในแต่ละอุตสาหกรรมเท่ากันและแตกต่างกันใน
บางเรื่อง และ
7)	อัตราส่วนการเปิดเผยข้อมูลแต่ละขนาดบริษัทเท่ากันและแตกต่างกันในบางเรื่องและ
บริษัทใหญ่กว่าเปิดเผยข้อมูลในระดับที่นำไปใช้ประโยชน์ได้มากกว่าบริษัทขนาดเล็ก”